Zamek

Jak wam się podoba wierszyk?


Wysoko, na szczycie góry,
szczerbate stoją mury.
Pod nimi przepaść głęboka,
a w dole – mroczna zatoka.

Wśród murów zamek stary,
a w zamku – czary mary.
Duchy księżniczek się snują,
rycerze bez głów wędrują.

wiersze dla dzieci zamek


Każdy zobaczyć chce zjawy:
dzieci hen, aż z Warszawy
ściągają tu koleją,
wśród krużganków szaleją.

Zżymają się na to ruiny:
nie po tak dumnie stoimy!
Nie chcemy tych małych intruzów
wśród naszych ponurych gruzów!

Tak zrzędził posępny gród
a przyczyn do skarg miał w bród.
Lecz dzieci prosiły go ładnie:
nim stara wiedza przepadnie,

opowiedz nam, zamku, dzieje
tej wieży, co się chwieje,
ciemnych lochów głodowych,
zachodnich baszt surowych!

Więc zamek powiadać zaczyna:
gdzie teraz kraczą wrony,
kiedyś był most zwodzony,
a mostem szła dziewczyna….

Chcesz wiedzieć, co dalej?
To słuchaj, a nie szalej!
Tak zamek rzucił na dzieci
pradawnych legend sieci.
I siedzą, oczarowane,
policzki z zachwytu rumiane.

Autorka tekstu: Jadwiga Nazimek
Ilustracja: Halloween Night With Grungy Framehalloween Night With Grungy Fra Free Digital Photos

 

Opublikowano Ogólne | Skomentuj

Czytaj z maluchem

Czy czytanie dzieciom pomaga w rozwoju języka? No pewnie. Czasem nawet pomaga bardziej, niż rozmowy. A robi to na trzy sposoby:

Po pierwsze, zaznajamia dziecko z nowymi słowami zawartymi w różnych zdaniach. Są to szczególnie słowa, których raczej się nie używa w codziennych rozmowach. Opowiadania, książki i wiersze dla dzieci zwykle składają się z krótkich zdań. Przedstawiają one również nowe słowa w wielu kontekstach. Dzięki temu dziecko się uczy różnych znaczeń słów i gramatycznych sposobów ich użycia. Badania naukowe pokazują, że im więcej rodzice czytają z dzieckiem, tym więcej słów dziecko rozumie i używa.

Po drugie, wspólne czytanie rozwija skupianie uwagi i zainteresowania. Ilustracje w książkach dla dzieci często mają intensywne kolory i kontrasty, przedstawiają zwierzęta i przedmioty, które małe dzieci lubią. Dziecko może skupić uwagę na stronie książki, a rodzice często komentują to, na czym dziecko się koncentruje.

Po trzecie, gdy dziecko pokazuje zainteresowanie fragmentem książki albo ilustracją, rodzice rozmawiają z maluchem na ten temat, co również rozwija język.

Warto więc skupiać się na rozwijaniu języka naszej pociechy, szczególnie tych poniżej 5 lat.

little girl reads book and smiles

Zdjęcie: depositphotos warrengoldswain

Źrodło:

Dickinson, D. K., Griffith, J. A., Michnick Golinkoff, R., & Hirsh-Pasek, K. (2012). How Reading Books Fosters Language Development around the World. Child Development Research, vol. 2012.

Opublikowano Ogólne | Skomentuj

Rozmawiaj z maluchem, czyli jak pomóc w rozwoju malucha

Nauka języka we wczesnym okresie życia pomaga dziecku nie tylko w mównieniu, ale i w późniejszej nauce pisania i czytania. Umiejętności językowe są bardzo ważne nie tylko w szkole, ale też w przyszłej karierze. Jak pomóc maluchowi w tym zadaniu? Oto 6 głównych zasad:

Real People: Black African American Mother Talking with Toddler Boy

Zdjęcie: jbryson stockphotos

  1. Rozmawiajmy i czytajmy z maluchem

Czytanie dzieciom pomaga w rozwoju języka. Im więcej słów dziecko słyszy, tym lepiej rozumie słowa i tym szybciej się uczy nowych słów. I odwrotnie: im mniej się mówi i czyta dziecku, tym mniejsze zdolności językowe malucha. Różnice w rozwoju języka odzwierciedlone są również w rozwoju mózgu.

  1. Dziecko najlepiej się uczy słów, które je interesują

Chcesz wspomóc umiejętności językowe malucha? Ucz go nazywania przedmiotów, które go ciekawią.

  1. Reagujmy na gaworzenie, gesty i mowę dziecka.

Wyrażaj pozytywne emocje, zwracaj uwagę na to, na czym dziecko się skupia. Jest to szczególnie ważne w przypadku dzieci opóźnionych w rozwoju, np. z powodu niedowagi przy urodzeniu.

  1. Jasno tłumaczymy znaczenie słów.

Możemy wskazać na przedmiot, które dane słowo reprezentuje, użyć tonu głosu i gestów, uczyć słowa w kontekście podobnych słów. Na przykład łatwiej się nauczyć słowa ‘stopa’ w kontekście ‘palców’, ‘nogi’, ‘kostki’.

  1. Dzieci się uczą słownictwa i gramatyki jednocześnie.

 

  1. Im więcej zakazów, tym trudniej dziecku nauczyć się języka.

Zakazy, np. ‘Nie dotykaj’, zamykają rozmowę i mają negatywny ton, co zniechęca dziecko do dalszej rozmowy.

Zasadę tę dobrze przedstawia ten przykład:

Pierwsza matka pcha wózek na zakupy, gdy jej dziecko w wieku przedszkolnym zauważa bakłażan i pyta, co to jest. Matka ucisza dziecko i ignoruje pytanie.

Druga matka, w odpowiedzi na to samo pytanie, odpowiada krótko:

- To bakłażan, ale my tego nie jemy.

Trzecia matka mówi:

- A, to jest bakłażan. Jedno z nielicznych fioletowych warzyw.

Bierze bakłażan, podaje go synowi, zachęca go, by umieścił warzywo na wadze.

- Zobacz, waży około kilograma – mówi. – I kosztuje 1.99 dolara za pół kilo, to razem około 4 dolarów. Trochę drogi, ale ty lubisz cielęcinę w parmezanie, a bakłażan w parmezanie też jest bardzo smaczny. Na pewno ci będzie smakował. Kupmy go, zabierzemy go do domu i rozetniemy. Razem przyrządzimy posiłek.

Trzecia matka afirmuje zainteresowanie dziecka, mówi całymi zdaniami, co pozwala na kontynuację rozmowy i naukę słownictwa i gramatyki.

Oczywiście, nie zawsze mamy czas na długie komentarze, czasem jesteśmy zmęczone, a czasem nam się śpieszy, a czasem po prostu nic nam nie przychodzi do głowy. Warto jednak angażować się w rozmowę z maluchem tak często, jak się da.

 

Źrodło:

Dickinson, D. K., Griffith, J. A., Michnick Golinkoff, R., & Hirsh-Pasek, K. (2012). How Reading Books Fosters Language Development around the World. Child Development Research, vol. 2012.

Opublikowano Ogólne | Skomentuj

Muzyka a ciąża

Muzyka ma silny wpływ: sprawia, że chcemy tańczyć, robi nam się od niej smutno lub wesoło. Potrafi zmienić ciśnienie krwi, szybkość oddechu, a nawet temperaturę ciała. Naukowcy odkryli, że muzyka jeszcze silniej oddziałuje na kobiety w ciąży.

wiersze dla dzieci poli muzyka a ciaza

Zdjęcie: realinemedia depositphotos

Kobiety słuchały krótkich, 10- lub 30-sekundowych fragmentów pogodnych utworów muzycznych. Niektóre grano do tyłu albo dodano do nich zgrzyty, by brzmiały mniej przyjemnie. Uczestniczki badnia wskazywały stopień przyjemności odczuwany w czasie słuchania muzyki, podczas gdy naukowcy mierzyli ich ciśnienie krwi.

Kobiety w ciąży nie różniły się od innych kobiet w ocenie przyjemności odczuwanej w czasie słuchania utworów, lecz zmiany w ich ciśnieniu krwi były znacznie większe niż zmiany w ciśnieniu krwi nieciężarnych.

Zmiany w ciśnieniu krwi były dość skomplikowane i nie zależały od tego, jak przyjemna była muzyka. Na przykład zgrzytliwe fragmenty grane do przodu spowodowały spadek ciśnienia krwi, podczas gdy zgrzytliwa muzyka grana do tyłu na początku zwiększyła, a potem również zmniejszyła ciśnienie krwi.
- Reakcja ciała na muzykę jest równie dynamiczna jak sama muzyka – skomentował te wyniki jeden z autorów, Tom Fritz, z Instytutu Maxa Plancka w Lipsku.

Nie wiadomo, co powoduje taką silną reakcję na muzykę u kobiet w ciąży. Przyczyną mogą być zmiany w poziomie hormonów, na przykład kortyzolu, testosterony czy prolaktyny. Jedno jest pewne: reakcje ciała mamy powodują zmiany w ciele płodu. Od 28 tygodnia ciąży (drugiego trymestru) puls płodu przyspiesza w odpowiedzi na znaną mu piosenkę, a od 35 tygodnia dziecko reaguje zmianą zachowania.

Źródło:
Fritz, T.H., Ciupek, M., Kirkland, A., Ihme, K., Guha, A., Hoyer, J., Villringer, A. (2014) Enhanced response to music in pregnancy. Psychophysiology

Opublikowano Ogólne | Skomentuj

Wkrótce się ukaże :-)

jedna krowa laciata iv

Opublikowano Ogólne | Skomentuj

Kos

Słchałyście kiedyś śpiewu kosa w majowy wieczór? A kto nie słuchał?

 

Dlaczego dni są dłuższe w lecie

niż w zaśnieżonym zimowym świecie?

Widać, słoneczko za śniegiem nie przepada.

A może pytać o to nie wypada?

Maj nadszedł, kwiaty, a na kwiatach rosa.

O pierwszym brzasku się rozległ głos kosa.

Tak do wieczora, aż nocy chłodne tchnienie

głaszcze wygrzane na słońcu kamienie.

 

wiersz dla dzieci poli kos

ilustracja: ciuciumama

Lecz co to? Dzień nie ustępuje,

i z ciemnościami o miejsce wojuje!

Zapiera się, stęka, pięty w ziemię wbija

- noc chyba na niego potrzebuje kija!

Obłoki z tej żenady aż poczerwieniały

i powstał w nieboskłonie harmider niemały…

 

A kos dalej szczebiocze z całej ptasiej siły,

choć już pierwsze gwiazdy dzionek przegoniły…

 

Jadwiga Nazimek Marzec 2014

Opublikowano Ogólne | Skomentuj

Barbie – szkodzi przyszłym karierom dziewczynek?

Czego Barbie uczy dziewczynki? Czy lalka to tylko lalka? Badania sugerują, że dziewczynki, które się bawią tą popularną zabawką, widzą dla siebie mniej możliwości na przyszłą karierę zawodową, niż dziewczynki, które się bawią mniej seksualnymi lalkami.

Dzieci się uczą zasad kultury i życia społecznego w procesie, który psycholodzy nazywają socjalizacją. Socjalizacja wzmacnia i utrzymuje stereotypy płciowe, które widać na przykład w tym, że niektóre zawody są zdominowane przez mężczyzn, a inne przez kobiety, i kobiety często otrzymują niższe wynagrodzenie niż mężczyźni.

wiersze dla dzieci Barbie doktor

Dziewczynki w wieku 4-7 lat podzielono na grupy: jedna bawiła się przez pięć minut lalką Doktor Barbie, druga Barbie Fashion, a trzecia lalką Pani Ziemniaczana Głowa. Po zabawie pokazano im zdjęcia dziesięciu zawodów. Zapytano je, ile z tych zawodów mogłyby wykonywać w przyszłości one same, a ile mogliby wykonywać chłopcy. Czy dzieci, które się bawiły Doktor Barbie, chciały zostać lekarzem? Wręcz przeciwnie – zabawa lalką Barbie, niezależnie od tego, czy była to lekarka, czy królowa mody, sprawiła, że dziewczynki widziały mniej opcji zawodowych dla siebie, niż dla chłopców. Z kolei te dziewczynki, które się bawiły Panią Ziemniaczana Głowa, wymieniły tyle samo zawodów dla siebie, co dla chłopców.

wiersze dla dzieci chirurg

Zdjęcie: marcogarrincha stockphotos

Strój lalki Doktor Barbie ma symbolizować ambicje zawodowe. Wygląda jednak na to, że nie ma on znaczenia, jeśli chodzi o wpływ na dzieci. Liczy się głównie wygląd samej lalki: przesadzony, bardzo seksualny kształt ciała, młodość, piękno, gęste, długie włosy. Taki wygląd symoblizuje rolę Barbie – idealnej kobiety – jako obiektu seksualnego. Zabawa lalką może sprawiać, że dziewczynki się skupiają bardziej na tym, jak kobieta ma wyglądać, niż na tym, co może ona osiągnąć.

Badanie to sugeruje, że Barbie jest narzędziem przedwczesnej i niewłaściwej seksualizacji dziewczynek. Zamiast rozwijać ambicje zawodowe i intelektualne, dzieci się koncentrują na wyglądzie i byciu ‘sexy’.

A może ty masz córkę, która się bawi lalką Barbie? Jeśli tak, kim chce zostać, gdy dorośnie?

Źródło: Sherman, A.M. & Zurbriggen, E.L. (2014). „Boys Can Be Anything”: Effect of Barbie Play on Girls’ Career Cognitions, Sex Roles. DOI 10.1007/s11199-014-0347-y

Opublikowano Ogólne | Skomentuj

Dzieci i równość

Rodziców to pewnie nie zaskoczy: naukowcy naleźli dowody na to, że w wieku ośmiu lat większość dzieci rozumie i stosuje zasady równości społecznej. Niespodzianką może być odkrycie, że najmniej egoistyczne są jedynaczki i jedynaki, a najbardziej dzieci, które mają starsze rodzeństwo. Szwajcarscy naukowcy poprosili dzieci w różnym wieku, żeby zagrały w grę. Musiały one zdecydować, jak podzielić słodycze między siebie i drugą, anonimową, osobę. Dzięki temu, że było to jednorazowe spotkanie z anonimową osobą, gra mierzyła prawdziwy altruizm: dziecko nie spodziewało się korzyści dla siebie w zamian za darowane cukierki.

Little children sharing the chain of sausages, isolated on white

zdjęcie: sbworld7 depositphotos

Trzylatki okazały się raczej egoistyczne: wolały nie dać cukierków drugiej osobie, mimo że same i tak by ich nie dostały (niepodarowane słodycze były stracone). Większość 5-6 latków nadal nie chciała się dzielić. Z kolei 7-8 latki wyraźnie nie lubiły nierówności, nawet jeśli to im przynosiła ona korzyści. Innymi słowy, dzieci w tym wieku wolały sytuację, w której każdy ma tyle samo, niż sytuację, w której one same albo inne dzieci mają więcej lub mniej. Tu jednak pojawiła się różnica między dziewczynkami  i chłopcami.  Otóż chłopcy woleli równość, ale tylko wtedy, gdy anonimowy partner był z tej samej szkoły albo grupy. Tak więc kilkuletni chłopcy mieli skłonność do tego, by lepiej traktować członków własnej grupy.

Jak myślisz, dlaczego najmłodsze dzieci w rodzinie są nieco bardziej egoistyczne niż te starsze? Czy dziwi cię odkrycie, że jedynaczki i jedynaki są najbardziej altruistyczne?

 

Fehr, E., Bernhard, H., Rockenbach, B. (2008) Egalitarianism in young children. Nature 454: 1079-1084.

Opublikowano Ogólne | Skomentuj

Dziecko agresywne – psychicznie nieodporne

Wielu rodziców martwi agresywne zachowanie dzieci. Agresja ma wiele przyczyn. Jedną z nich jest brak umiejętności radzenia sobie ze stresującymi sytuacjami. Jak pomóc dziecku rozwiązywać problemy bez frustracji i agresji? Ważnym elementem tej umiejętności jest odporność psychiczna.

Według psychologa Martina Seligmana dziecko odporne jest optymistyczne, umie fantazjować, ma poczucie humoru, jest zdolne do ciężkiej pracy, umie rozładowywać emocje. Z kolei gdy czujemy, że nie mamy kontroli nad własnym życiem i że nasze działania nie przynoszą oczekiwanych rezultatów, rozwijamy wyuczoną bezradność. Oznacza to, że stajemy się bierni, co prowadzi do depresji, również u dzieci i młodzieży.

Ważnym elementem bezradności jest styl wyjaśniania wydarzeń. Niektórzy za negatywne zdarzenia obwiniają siebie, na przykład porażki kwitują: „Jestem nieudaczniczką”, „Jestem głupi”. Taki styl wyjaśniania sprzyja bierności i depresji. Ci bardziej odporni przyczyn niepowodzeń szukają poza sobą, np.: „Nauczyciel był w złym humorze”. Depresji sprzyja również stałość wyjaśnień, np. po nieudanym sprawdzianie bezradna osoba myśli: „Jestem głupia” (stałe), podczas gdy ktoś bardziej optymistyczny tłumaczy sobie: „Dzisiaj mi nie wyszło, źle się czułem” (przejściowe). Wydarzenia możmy też tłumaczyć w sposób ogólny: „Szkoła jest niesprawiedliwa”, albo ograniczony (konkretny): „Kiepsko mi idzie z biologią, ale jestem dobra z matematyki”.

Sweet little girl outdoors
andresr depositphotos

Łatwo sobie wyobrazić, jak style tłumaczenia wpłyną na nastrój dziecka. Jeśli naszej córce dokuczają koleżanki, a jest ona optymistką, może pomyśleć: „Te dziewczyny są dla mnie niemiłe, umówię się z innymi koleżankami”. Pewnie będzie jej trochę smutno, ale nastrój ten szybko przejdzie. Z kolei pesymistka może pomyśleć: „Nikt mnie nie lubi, chyba jestem jakaś dziwna”. Taka myśl spowoduje, że dziecko będzie przygnębione przez długi czas. Z czasem nawet niewielkie porażki zaczną powodować długotrwałą apatię i bezradność.

Czy można więc zapobiec wyuczonej bezradności poprzez ćwiczenie optymizmu? Warto od początku uczyć dziecko optymistycznego stylu tłumaczenia. Jednym ze sposobów, w jakie dzieci się uczą, jest naśladowanie dorosłych. Zwracajmy więc uwagę na to, jak sami tłumaczymy wydarzenia. Nie chodzi o to, żeby zawsze winić czynniki zewnętrzne za nasze porażki. Optymistka przyznaje, że coś jej nie wyszło, bo się nie nauczyła albo w tej dziedzinie akurat nie ma doświadczenia. Jeśli jednak dziecko staje się czymś przygnębione,pomóżmy mu tłumaczyć dane wydarzenie w sposób przejściowy i konkretny. Pomoże to zapobiec bezradności i zwiększyć odporność dziecka na stres. Odporne dziecko będzie zaś mniej agresywne.

wiersze dla dzieci diagram
Źródło: Agresja u dzieci i młodzieży. Uwarunkowania indywidualne, rodzinne i szkolne. Pod redakcją Ireny Pufal-Struzik. Wydawnictwo Pedagogiczne Kielsce 2007

Opublikowano Ogólne | Skomentuj

Uważność i kontrolowanie złości

Czy podjęłaś już postanowienia noworoczne? Jednym z moich jest regularne praktykowanie uważności.
Uważność nie tylko pozwala doceniać znaczenie chwil i teraźniejszości, ale pomaga też kontrolować złość. Jak pomóc dziecku regulować złość i frustrację?

angry child face
zdjęcie: Cherry-Merry depositphotos

Sygnalizator świetlny
Znajdź zdjęcie sygnalizacji drogowej lub narysuj ją na kartce papieru. Wytłumacz, że każdy kolor reprezentuje sposób reagowania na złość, smutek albo strach:
• Czerwony: zatrzymaj się i uważnie oddychaj
• Żółty: zastanów się, jak możesz różnie zareagować na złość, którą odczuwasz
• Zielony: zastosuj najbardziej uważną reakcję. Jakie ma skutki?
Wybierzcie z dzieckiem sytuację, w której odczuwało ono złość. Za pomocą czerwonego, żółtego i zielonego koloru opisz, jak w tej sytuacji dziecko mogło kontrolować złość. Wytłumacz dziecku, że wszyscy czasem odczuwamy gniew tak intensywny, że nie możemy się nawet zatrzymać na żółtym świetle. Podkreśl, że w takiej sytuacji należy policzyć do dziesięciu, opisać komuś swoje uczucia albo się przejechać na rowerze.
Sygnalizator to prosty sposób na kontrolowanie złości i dzieci szybko się go uczą. Warto więc powiesić go w widocznym miejscu tak, by wszyscy o nim pamiętali.

wiersze dla dzieci poli gniew

Źródło: 10 minut uważności. Jak pomóc dzieciom radzić sobie ze stresem i strachem. Goldie Hawn, Wendy Holden. Wydawnictwo Laurum.

Opublikowano Ogólne | Skomentuj